{"id":1276,"date":"2026-03-29T13:15:54","date_gmt":"2026-03-29T10:15:54","guid":{"rendered":"https:\/\/altinova.av.tr\/?p=1276"},"modified":"2026-03-29T22:21:50","modified_gmt":"2026-03-29T19:21:50","slug":"zilyetligin-iktisabi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/zilyetligin-iktisabi\/","title":{"rendered":"Zilyetli\u011fin \u0130ktisab\u0131 Nedir? 2026 Detayl\u0131 Rehber"},"content":{"rendered":"<p>Zilyetlik, T\u00fcrk hukukunda malvarl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda temel bir kurumdur. Bir \u015fey \u00fczerinde fiili hakimiyeti bulunan ki\u015fi, o \u015feyin zilyedidir (T\u00fcrk Medeni Kanunu Madde 973). Zilyetlik, m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir fiili durum olmakla birlikte, m\u00fclkiyet karinesi olu\u015fturmas\u0131, zamana\u015f\u0131m\u0131 yoluyla iktisaba temel te\u015fkil etmesi ve gasp veya tecav\u00fczlere kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2026 itibar\u0131yla T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nda (4721 say\u0131l\u0131 Kanun) zilyetli\u011fe ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerde herhangi bir de\u011fi\u015fiklik bulunmamaktad\u0131r. Zilyetlik, e\u015fya hukuku kapsam\u0131nda Madde 973 ve devam\u0131 maddelerde d\u00fczenlenmeye devam etmektedir. Bu makalede, zilyetli\u011fin unsurlar\u0131, iktisap yollar\u0131 ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131, Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 ile desteklenerek detayl\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131nacakt\u0131r. Konu, \u00f6zellikle \u201czilyetlik iktisab\u0131\u201d, \u201caslen iktisap zilyetlik\u201d, \u201cdevren iktisap\u201d ve \u201ctesisen zilyetlik\u201d gibi Google\u2019da en s\u0131k aranan terimler do\u011frultusunda haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zilyetli\u011fin Unsurlar\u0131: Corpus ve Animus<\/h3>\n\n\n\n<p>Zilyetlik iki temel unsurdan olu\u015fur:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Fiili hakimiyet (corpus)<\/strong>: E\u015fya \u00fczerinde maddi olarak kontrol ve egemenlik kurulmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zilyet olma iradesi (animus)<\/strong>: E\u015fyay\u0131 kendi ad\u0131na ve malik s\u0131fat\u0131yla veya feri zilyet olarak tutma iradesidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bu unsurlar birlikte bulunmad\u0131k\u00e7a zilyetlik olu\u015fmaz. Fiili hakimiyet ge\u00e7ici sebeplerle kesintiye u\u011frasa dahi zilyetlik sona ermez (TMK Madde 976). Zilyetlik, hak de\u011fil fiili bir durumdur; ancak koruma, karine ve iktisap i\u015flevleri sayesinde hukuki sonu\u00e7lar do\u011furur.<\/p>\n\n\n\n<p>Zilyetlik t\u00fcrleri bak\u0131m\u0131ndan:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Asli zilyetlik<\/strong>: Malik s\u0131fat\u0131yla zilyetliktir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Feri zilyetlik<\/strong>: S\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hak veya ki\u015fisel hakka dayanarak kurulan zilyetliktir (\u00f6rne\u011fin kirac\u0131, rehin alan) (TMK Madde 974).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dolays\u0131z ve dolayl\u0131 zilyetlik<\/strong>: Do\u011frudan veya ba\u015fkas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hakimiyet s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesidir (TMK Madde 975).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zilyetli\u011fin \u0130ktisap Yollar\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Zilyetlik, T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nda do\u011frudan \u201ciktisap\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir maddeyle d\u00fczenlenmemi\u015f olmakla birlikte doktrin ve Yarg\u0131tay uygulamas\u0131 uyar\u0131nca d\u00f6rt temel yolla kazan\u0131l\u0131r: aslen, devren, tesisen ve miras yoluyla. Her bir yol, animus ve corpus unsurlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">1. Aslen \u0130ktisap (Orijinal Kazan\u0131m)<\/h4>\n\n\n\n<p>Aslen iktisap, herhangi bir \u00f6nceki zilyedin iradesine veya r\u0131zas\u0131na dayanmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan fiili hakimiyet kurulmas\u0131d\u0131r. Burada hem corpus hem animus unsurlar\u0131 aran\u0131r. E\u015fya daha \u00f6nce ba\u015fkas\u0131na ait olsa da (\u00f6rne\u011fin gasp veya h\u0131rs\u0131zl\u0131k yoluyla ele ge\u00e7irilmesi) veya sahipsiz (res nullius) olsa da aslen iktisap ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rnekler:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bir ta\u015f\u0131n\u0131r\u0131n (telefon, ara\u00e7 vb.) ba\u015fkas\u0131na ait olmas\u0131na ra\u011fmen fiilen ele ge\u00e7irilmesi.<\/li>\n\n\n\n<li>Sahipsiz bir arazide fiili hakimiyet kurulmas\u0131 (ancak kamu mallar\u0131 ve \u00f6zel kanunlarla yasaklanan yerlerde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir).<\/li>\n\n\n\n<li>Ba\u015fkas\u0131n\u0131n iradesi d\u0131\u015f\u0131nda yeni bir hakimiyet olu\u015fturulmas\u0131 (\u00f6rne\u011fin arazi \u00fczerine bina in\u015fa etmek veya a\u011fa\u00e7 dikmek).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Aslen iktisap, zilyetli\u011fi devreden ki\u015finin iradesini sona erdirdi\u011fi durumlarda de\u011fil, yeni bir hakimiyet tesis edildi\u011finde s\u00f6z konusudur. Bu yol, kazand\u0131r\u0131c\u0131 zamana\u015f\u0131m\u0131nda (TMK Madde 712 ve 713) ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olu\u015fturur ancak kendisi zamana\u015f\u0131m\u0131 de\u011fildir. Yarg\u0131tay, aslen iktisab\u0131n \u201ckendi zilyetlik iradesi ile fiili hakimiyetin do\u011frudan ele ge\u00e7irilmesi\u201d olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">2. Devren \u0130ktisap (T\u00fcrev Kazan\u0131m)<\/h4>\n\n\n\n<p>Devren iktisap, mevcut bir zilyedin kendi zilyetli\u011fini ba\u015fkas\u0131 lehine sona erdirmesi suretiyle zilyetli\u011fin ge\u00e7irilmesidir. TMK Madde 977\u2019ye g\u00f6re zilyetlik, \u201c\u015feyin veya \u015fey \u00fczerinde h\u00e2kimiyeti sa\u011flayacak ara\u00e7lar\u0131n, edinene teslimi veya edinenin \u00f6nceki zilyedin r\u0131zas\u0131yla \u015fey \u00fczerinde h\u00e2kimiyeti kullanacak duruma gelmesi h\u00e2linde\u201d devredilmi\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Gerekli unsurlar:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Devreden ki\u015finin zilyet olma iradesinden vazge\u00e7mesi.<\/li>\n\n\n\n<li>Devralan ki\u015finin zilyet olma iradesini g\u00f6stermesi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00d6rnek: Sat\u0131\u015f, ba\u011f\u0131\u015f veya teslim yoluyla ta\u015f\u0131n\u0131r\u0131n zilyetli\u011finin ge\u00e7irilmesi. Burada asli zilyet de\u011fi\u015fir ve devralan, \u00f6nceki zilyedin s\u00fcresini accessio temporis yoluyla kendi zilyetlik s\u00fcresine ekleyebilir (TMK Madde 996). Devren iktisap, zilyetlik devir s\u00f6zle\u015fmesiyle de ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir ve \u00f6zellikle ta\u015f\u0131n\u0131r sat\u0131\u015flar\u0131nda m\u00fclkiyet nakli i\u00e7in zorunludur (TMK Madde 763).<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">3. Tesisen \u0130ktisap (Tesis Yoluyla Kazan\u0131m)<\/h4>\n\n\n\n<p>Tesisen iktisap, mevcut zilyedin r\u0131zas\u0131yla veya r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda e\u015fya \u00fczerinde yeni bir zilyetlik t\u00fcr\u00fc tesis edilmesidir. Burada devreden ki\u015finin kendi zilyetli\u011fi sona ermez; yaln\u0131zca feri veya dereceli zilyetlik kurulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Temel \u00f6rnek: Kira, ariyet veya rehin s\u00f6zle\u015fmeleriyle feri zilyetli\u011fin (kirac\u0131, \u00f6d\u00fcn\u00e7 alan) tesis edilmesi. Asli zilyet (malik) de\u011fi\u015fmezken feri zilyetlik ortaya \u00e7\u0131kar (TMK Madde 974). R\u0131za d\u0131\u015f\u0131nda tesis (\u00f6rne\u011fin i\u015fgal yoluyla yeni hakimiyet) de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ancak koruma bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furur.<\/p>\n\n\n\n<p>Tesisen iktisap ile devren iktisap aras\u0131ndaki fark, zilyetlik t\u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmemesidir. Devren iktisapta zilyetlik t\u00fcr\u00fc ayn\u0131 kal\u0131rken ki\u015fi de\u011fi\u015fir; tesisen iktisapta ise yeni bir t\u00fcr (feri) zilyetlik kurulur. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131, tesisen iktisab\u0131n \u201c\u00f6nceki zilyedin r\u0131zas\u0131yla yeni bir zilyetlik ili\u015fkisinin yarat\u0131lmas\u0131\u201d olarak kabul etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">4. Miras Yoluyla \u0130ktisap (\u0130rsen Kazan\u0131m)<\/h4>\n\n\n\n<p>Miras yoluyla iktisap, miras b\u0131rakan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc an\u0131nda miras\u00e7\u0131lar\u0131n zilyetli\u011fi do\u011frudan kazanmas\u0131d\u0131r (TMK Madde 599). Bu yolda ne animus ne de corpus aran\u0131r; kanun h\u00fckm\u00fcyle otomatik ge\u00e7i\u015f ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Miras\u00e7\u0131lar, tereke mallar\u0131 \u00fczerindeki zilyetli\u011fi miras b\u0131rakan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle birlikte elde eder. Bu iktisap, di\u011fer yollar\u0131n aksine iradi de\u011fildir ve tapu sicilinde tescile gerek olmaks\u0131z\u0131n hukuki sonu\u00e7 do\u011furur. Miras payla\u015f\u0131m\u0131 veya istihkak davalar\u0131nda bu zilyetlik b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zilyetli\u011fin \u0130ktisab\u0131 ve Hukuki Sonu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Zilyetli\u011fin iktisab\u0131, m\u00fclkiyetin devri anlam\u0131na gelmez. Ta\u015f\u0131n\u0131rda zilyetlik karinesi m\u00fclkiyet karinesi olu\u015fturur (TMK Madde 985) ancak ta\u015f\u0131nmazlarda tapu sicili \u00f6nceliklidir. \u0130ktisap yolu, zilyetli\u011fin korunmas\u0131 (TMK Madde 981-984), ta\u015f\u0131n\u0131r davas\u0131 ve zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrelerinin hesaplanmas\u0131nda belirleyicidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Aslen veya tesisen iktisap edilen zilyetlik, \u00f6nceki zilyedin s\u00fcresini eklemeye imk\u00e2n vermez.<\/li>\n\n\n\n<li>Devren iktisapta accessio temporis uygulan\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Miras yoluyla iktisap, tereke mallar\u0131n\u0131n hukuki stat\u00fcs\u00fcn\u00fc derhal de\u011fi\u015ftirir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zilyetlik iktisab\u0131, gasp, tecav\u00fcz veya istihkak davalar\u0131nda delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Kamu mallar\u0131, ormanlar, sit alanlar\u0131 ve \u00f6zel kanunlarla yasaklanan yerlerde zilyetlik yoluyla iktisap s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r (\u00f6rne\u011fin Kadastro Kanunu Madde 18). 2026 itibar\u0131yla bu s\u0131n\u0131rlamalar de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sonu\u00e7 ve Hukuki Tavsiye<\/h3>\n\n\n\n<p>Zilyetlik, T\u00fcrk hukuk sisteminde fiili hakimiyetin korunmas\u0131 ve malvarl\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeninin istikrar\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir kurumdur. \u0130ktisap yollar\u0131n\u0131n do\u011fru anla\u015f\u0131lmas\u0131, hem ta\u015f\u0131n\u0131r hem ta\u015f\u0131nmaz uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda kritik rol oynar. Yukar\u0131da \u00f6zetlenen h\u00fck\u00fcmler, T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun g\u00fcncel (2026) metnine ve yerle\u015fik Yarg\u0131tay uygulamas\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu makale, 6NOVA Avukatl\u0131k B\u00fcrosu taraf\u0131ndan bilgilendirme amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Zilyetlik iktisab\u0131, ta\u015f\u0131nmaz uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131, miras payla\u015f\u0131m\u0131 veya gasp davalar\u0131nda profesyonel hukuki destek gerektirebilir. Konuyla ilgili bireysel durumunuz i\u00e7in 6NOVA Avukatl\u0131k B\u00fcrosu ile ileti\u015fime ge\u00e7menizi tavsiye ederiz.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zilyetlik, T\u00fcrk hukukunda malvarl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda temel bir kurumdur. Bir \u015fey \u00fczerinde fiili hakimiyeti bulunan ki\u015fi, o \u015feyin zilyedidir (T\u00fcrk Medeni Kanunu Madde 973). Zilyetlik, m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir fiili durum olmakla birlikte, m\u00fclkiyet karinesi olu\u015fturmas\u0131, zamana\u015f\u0131m\u0131 yoluyla iktisaba temel te\u015fkil etmesi ve gasp veya tecav\u00fczlere kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. 2026 itibar\u0131yla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[39],"class_list":["post-1276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-zilyetligin-iktisabi"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1276"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1305,"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1276\/revisions\/1305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinova.av.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}